Nieuws        
Agenda        
Barometer        
Nieuwsbrief        
Intelligence Group
Hulstkamp Gebouw
Maaskade 119
3071 NK Rotterdam

T: + 31 10 - 280 90 10
E: info@intelligence-group.nl
Home >> Bijblijven >> Nieuws

02/02/12

Verhuis- en reisbereidheid (potentiële) Nederlandse beroepsbevolking neemt toe


In december 2011 zei minister Kamp dat werklozen er alles aan moeten doen om een baan te vinden. Werklozen moeten bereid zijn om verder te reizen of zelfs te verhuizen voor een nieuwe baan. Uit onderzoek van Intelligence Group blijkt dat tot en met 2010 de Nederlander steeds minder bereid was te verhuizen voor een baan. Tevens was de reisbereidheid voor een baan al jaren stabiel. Echter, in 2011 laat de Nederlander op beide aspecten een afwijkende houding zien: de verhuis- en reisbereidheid is toegenomen. Maar wat zijn de gevolgen van deze veranderingen?

De Nederlander is weer meer bereid te verhuizen voor een baan

In de afgelopen jaren was de Nederlander steeds minder bereid om te verhuizen voor een baan. In 2005 was 49 procent van de (potentiële) Nederlandse beroepsbevolking bereid om te verhuizen. In 2010 was dit aanzienlijk gedaald tot nog maar 34 procent. In het afgelopen jaar was er echter een opmerkelijke verandering te zien: in 2011 was 50 procent van de gehele (potentiële) Nederlandse beroepsbevolking bereid te verhuizen voor een baan (figuur 1). Hoogopgeleiden zijn procentueel gezien vaker bereid te verhuizen dan laagopgeleiden en werklozen. Echter, in relatieve zin is er na jaren van daling een evenredige toename in verhuisbereidheid voor alle drie de groepen.

Hogere verhuisbereidheid leidt niet tot meer verhuizingen

De door de politiek gewenste verandering in verhuisbereidheid wordt niet omgezet naar daadwerkelijk gedrag. Ondanks de toename in verhuisbereidheid zijn er niet meer huizen verkocht. In 2011 was wederom het aantal verkochte woningen gedaald met 4,3% ten opzichte van 2010 (CBS). Een reden hiervoor is de brutoschuld van de Nederlander. In de laatste 20 jaar is deze opgelopen van 50 procent van het Bruto Binnenlands Product (BBP) naar 130 procent van het BBP (CBS). Deze hoge schuld wordt aangedragen als belemmering voor een efficiënte werking van de Nederlandse economie. "Een combinatie van een relatief hoge restschuld en de grote onzekerheid over de toekomst van de fiscale behandeling van de eigen woning heeft de woningmarkt volledig op slot gezet. Daardoor zijn werknemers minder snel geneigd om te verhuizen voor een nieuwe baan", stelde Buijink (Secretaris-generaal van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie) in januari 2012. Kortom, de Nederlander slaat het advies van minister Kamp niet in de wind. Echter, er is een groot gat tussen verhuisbereidheid en daadwerkelijk verhuizen.

Toename in reisbereidheid en ontwikkelingen op de huizenmarkt

Over de periode 2005-2010 was de Nederlander bereid gemiddeld 40 minuten te reizen voor een baan (enkele reis). Na jaren van stabiliteit is in 2011 de gemiddelde reisbereidheid toegenomen tot 45 minuten: kortom een stijging van 13%. Deze toename kan samenhangen met de huidige situatie op de huizenmarkt. De hoge brutoschuld zorgt ervoor dat men niet achterover kan leunen, maar moet zorgen voor inkomsten. Kan men niet verhuizen, dan zal de Nederlander automatisch meer moeten reizen.

Hogere reisbereidheid en filedruk

Concluderend, de gemiddelde Nederlander zou de koers willen varen die volgens minister Kamp wenselijk is. De huidige conjuncturele neergang en de huizenmarkt die op slot zit, zijn aannemelijke belemmeringen. Daarnaast, het gewenste effect van minister Kamp is niet bereikt, namelijk een daling van de werkloosheid. De Nederlander is namelijk niet in staat om de verhuisbereidheid om te zetten naar daadwerkelijk gedrag. Wanneer de politiek geen acties doorvoert om de huizenmarkt een impuls te geven zodat men daadwerkelijk kan verhuizen, dan zal de arbeidsmarkt op slot blijven staan. Daarnaast vraagt Ronald Simons (operationeel directeur Intelligence Group) zich hardop af of de toename in reisbereidheid wel een positieve ontwikkeling is. "Eén van de speerpunten van het kabinet is om in de huidige regeerperiode het aantal files terug te dringen. Maar wat betekent de toegenomen reisbereidheid voor de filedruk op de Nederlandse wegen als de Nederlander deze reisbereidheid de komende jaren gaat omzetten in daadwerkelijk gedrag?"

 


Figuur 1: Geïndexeerde cijfers vanaf 2005. Het aantal verkochte woningen is gebaseerd op cijfers van het CBS. Verhuis- en reisbereidheid zijn gebaseerd op cijfers uit het AGO waarbij verhuisbereidheid is gemeten in procenten en reisbereidheid in minuten.

Technische verantwoording

Het Arbeidsmarkt GedragsOnderzoek (AGO) is een continu onderzoek dat sinds 2003 afgenomen wordt onder ongeveer 4.000 unieke respondenten per kwartaal door Intelligence Group. Op jaarbasis worden minimaal 16.000 personen ondervraagd die representatief zijn voor de (potentiële) Nederlandse beroepsbevolking (de NBB inclusief studenten en scholieren). De respondenten worden gewogen op basis van CBS-cijfers met betrekking tot opleidingsniveau, geslacht, leeftijd en onderwijsvolgend versus niet-onderwijsvolgend. De gestelde vragen met betrekking tot dit onderzoek luiden: "Stel u zoekt een nieuwe baan, bent u hiervoor bereid te verhuizen?’ en ‘Hoeveel minuten heeft u er maximaal voor over om van huis op het werk te komen? Het gaat hierbij om een enkele reis (woon-werk) inclusief files etc.’ Bovengenoemde cijfers zijn afkomstig uit het AGO van 2005 t/m 2011.

Overige bronnen

  • Buijink, C. (2012). Perspectief door vernieuwing. ESB, 97(46226), 6-9.
  • CBS

Over Intelligence Group

Intelligence Group doet sinds 2003 onderzoek naar en geeft advies op het gebied van arbeidsmarktcommunicatie, doelgroepkennis en recruitment vraagstukken. Intelligence Group helpt werkgevers in Nederland bij het vinden en aantrekken van personeel en brengt continu de volledige (potentiële) Nederlandse beroepsbevolking in kaart. 

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:

Martin Hendriks
T: 010 - 280 90 10
E: martin@intelligence-group.nl